Batardo, İngilizce adıyla cofferdam, su içinde veya suya doygun zeminde yapılacak bir iş için çevresi palplanşla kapatılan ve içindeki suyu boşaltılarak kuru hale getirilen geçici yapıdır. Köprü ayağı temeli, menfez, pompa istasyonu, deşarj ağzı veya boru hattı geçişi gibi işlerde ekip ve ekipmanın kuru bir alanda çalışabilmesini sağlar. İş bittiğinde batardo sökülür ve akış ya da kıyı eski haline döner.
Mersin'de Batardo Gerektiren Durumlar
Mersin'in coğrafyası batardoyu sıkça gündeme getirir. Toros Dağları'ndan inen akarsular kısa mesafede denize ulaşır ve kıyı ovalarından geçer. Tarsus'taki Berdan Çayı, Silifke'deki Göksu Irmağı ve şehir merkezinden geçen Müftü, Efrenk gibi dereler, üzerlerinde ya da yataklarında yapılan her işte su ile çalışmayı gerektirir. Bunun yanında kıyı şeridinde denize uzanan yapıların temelleri de çoğu zaman bir batardo ile kuru ortama alınır.
- Dere ve ırmak üzerindeki köprü ayakları: Ayak temeli çevresinin palplanşla çevrilip boşaltılması.
- Dere yatağı ıslahı ve menfez işleri: Akışın bir bölümünün yönlendirilip diğer bölümde kuru çalışılması.
- Kıyı yapıları: Deşarj ağzı, su alma yapısı veya kıyı duvarı temelinin deniz kenarında kuru ortamda yapılması.
- Sulama ve drenaj kanalları: Tarsus ovası ve Göksu deltası gibi tarımsal alanlarda kanal geçişleri ve yapıları.
Akarsularda yağış dönemine göre su seviyesi ve akış hızı belirgin şekilde değişebilir. Bu nedenle batardo işlerinde mevsim ve iş takvimi planın önemli bir parçasıdır.
Batardo Nasıl Tasarlanır ve Kurulur?
Batardo tasarımında temel sorular şunlardır: Su ne kadar derin, akış ne kadar hızlı, zemin ne cinste ve içeride ne kadar derin kazı yapılacak? Bu sorulara verilen cevaplar perde boyunu, iç destek düzenini ve pompaj ihtiyacını belirler. Proje genellikle tek sıra palplanş ile içeriden kuşak ve destek düzeni öngörür; büyük açıklıklarda farklı düzenler de gerekebilir.
- Keşif ve ölçüm: Su derinliği, akış, kıyı erişimi ve ekipmanın konuşlanacağı yer belirlenir.
- Kılavuz kurulumu: Su içinde profillerin hatta durabilmesi için kılavuz çerçeve kurulur.
- Çakım ve kapatma: Profiller çakılır, kapalı bir çevre elde edilene kadar kilitler dikkatle geçirilir. Son profil, kapatmanın en hassas noktasıdır.
- Kademeli boşaltma ve destekleme: İçerideki su pompajla düşürülür; her seviyede kuşak ve destekler yerleştirilir.
- İçeride kazı ve iş: Kuru alan sağlandıktan sonra temel veya yapı işleri yapılır.
- Söküm: İş tamamlanınca içerisi kontrollü olarak suyla doldurulur, destekler alınır ve profiller çekilir.
Ekipman
Batardo işlerinde vibrasyonlu çekiçler ve ekskavatöre takılan vibro çakıcılar kullanıyoruz. Dere kenarında çalışma alanı genellikle dardır; ekipmanın şev üzerinde güvenle durabileceği bir platform hazırlanması gerekebilir. Pompaj için kapasitesi sahadaki su girişine göre seçilen pompalar ve yedek pompa bulundurulması önerilir.
Dikkat Edilen Noktalar
- Taban kaynaması: Kumlu zeminde perde altından gelen su, kazı tabanında kaynamaya yol açabilir. Perdenin yeterli derinliğe inmesi bu riski azaltır.
- Taşkın riski: Yağışlı dönemde ani yükselen su için önceden bir eylem planı belirlenir.
- Kilit sızıntıları: Küçük sızıntılar olağandır, ancak artan sızıntılar izlenir ve gerekirse ek önlem alınır.
- Çevre: Pompalanan suyun bulanıklığı ve akarsuya etkisi dikkate alınır.
Mersin'de Akarsu ve Kıyı Koşulları
Mersin'de dereler genellikle kısa ve diktir; Toroslar'dan inen su yağışlı günlerde hızla yükselebilir. Şehir merkezinden geçen derelerin yatakları çoğu yerde ıslah edilmiş ve kanal biçimine getirilmiştir, bu da batardonun dar bir alana sığdırılmasını gerektirir. Tarsus ovasında ve Göksu deltası çevresinde ise yataklar daha geniş, zemin daha yumuşaktır; burada perdenin yeterli gömülme derinliği ve tabanın davranışı öne çıkar. Kıyı tarafında Erdemli, Silifke ve Anamur sahillerinde dalga etkisi ve deniz tabanının cinsi belirleyicidir. Her senaryoda batardonun boyutu, perde boyu ve destek düzeni bu koşullara göre ayrı ayrı kurgulanır.
Teklif İçin Gerekli Bilgiler
Yapının konumu ve hangi akarsu veya kıyı kesiminde olduğu, su derinliği, batardonun yaklaşık boyutları, içeride yapılacak kazı derinliği, zemin raporu ve planlanan çalışma dönemi teklif için yeterlidir. Batardo hakkında genel bilgi için batardo nedir yazımıza, Tarsus'taki işler için Berdan Çayı yazımıza göz atabilirsiniz. Keşif için iletişim sayfamızdan ulaşın.
Mersin projeniz için keşif ve fiyat teklifi alın. Her gün 08:00-20:00 arasında arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Batardo ile kuşaklı iksa arasındaki fark nedir?
Batardo su içinde veya suya doygun alanda kapalı bir çevre oluşturup içini boşaltmayı hedefler. Kuşaklı iksa ise kuru ya da az sulu bir kazının kenarlarını tutmak için kullanılır. Yapısal elemanları benzer olabilir.
Batardo içinde tamamen kuru çalışılabilir mi?
Kilitlerden ve perde altından bir miktar su girişi olur. Bu su pompajla kontrol edilir; zemin ve perde derinliği uygunsa çalışma alanı pratik olarak kuru tutulabilir.
Mersin'de dere işleri için en uygun dönem hangisidir?
Genel olarak akışın düşük olduğu kurak dönem tercih edilir. Kesin karar, akarsuyun durumu ve yetkili kurumların takvimine göre verilir.