Su tutucu perde, kazı çevresine çakılan kilitli palplanşlarla suyun kazıya girişini sınırlayan düşük geçirimli bir bariyerdir. Amaç, kazı içinde çalışılabilir bir ortam sağlamak, pompajla çekilmesi gereken su miktarını azaltmak ve çevredeki zeminden kontrolsüz su çekilmesinin önüne geçmektir. Palplanşın kilit yapısı, perde boyunca kesintisiz bir hat oluşturduğu için bu işte doğal bir avantaj sağlar.
Mersin'de Yeraltı Suyu Neden Sorun Olur?
Mersin'in kıyı ovası, dağlardan inen akarsuların taşıdığı malzemeyle oluşmuş alüvyon ve kumlu tabakalardan beslenir. Kıyıya yakın kesimlerde yeraltı suyu seviyesi deniz seviyesine bağlı olarak sığ kalabilir. Bu durum; Yenişehir ve Mezitli'nin sahil mahallelerinde, Akdeniz ilçesinin kıyı kesiminde, Tarsus ovasının alçak bölümlerinde ve Silifke'de Göksu deltasına yakın alanlarda kazıları zorlaştırabilir. Kesin seviye her parselde farklıdır ve ancak zemin etüdüyle belirlenir.
Su tutucu önlem alınmadan yapılan bir kazıda yoğun pompaj gerekir. Yoğun pompaj yalnızca maliyet ve enerji meselesi değildir: çevredeki zeminden su çekilmesi, ince tanelerin taşınmasına ve komşu yapılarda oturmaya yol açabilir. Kumlu zeminlerde ise kazı tabanından yukarı doğru akan su, tabanın gevşemesine, yani kaynamaya neden olabilir.
Su Tutucu Perde Nasıl Çalışır?
Perdenin etkisi büyük ölçüde ne kadar derine indirildiğine bağlıdır. Zemin etüdünde kazı tabanının altında kil gibi geçirimsiz bir tabaka varsa, perde bu tabakaya kadar indirildiğinde kazı adeta bir kutu gibi kapanır ve su girişi büyük oranda kesilir. Böyle bir tabaka yoksa ya da çok derindeyse, perde suyun izlediği yolu uzatarak girişi azaltır ve pompajla birlikte çalışır.
- Kapalı çevre perde: Kazı çevresinin tamamen kapatılması.
- Geçirimsiz tabakaya oturtma: Perde ucunun uygun tabakaya gömülmesi.
- Kilit sızdırmazlığı: Kilitlerin düzgün geçmesi, gerekirse kilit dolgusu gibi ek önlemler.
- Kontrollü pompaj: Perde içinde kalan ve sızan suyun pompajla alınması.
Uygulama Adımları
- Zemin etüdünde su seviyesi, tabaka dizilimi ve geçirimlilik bilgilerinin incelenmesi
- Perde boyunun ve hattının projeciyle birlikte netleştirilmesi
- Kılavuz çerçeve ile kilit geçişlerine özen gösterilerek çakım
- Köşe ve kapanış profillerinin özenle yerleştirilmesi
- Kazı ilerlerken sızıntıların ve kazı tabanının izlenmesi
- Gerekirse sızıntı noktalarında yerel önlem alınması
Dikkat Edilen Noktalar
Su tutucu perdede en zayıf noktalar köşeler, kapanış profili ve çakım sırasında kilidi zorlanan profillerdir. Bu yüzden çakım sırasında her profilin şakülü ve kilidi takip edilir. Ayrıca kazı çevresindeki mevcut kuyular, eski temeller veya altyapı hatları suya yeni yollar açabilir; keşif sırasında bunlar sorgulanır.
Kalıcı yapıda bodrum perdelerinin su yalıtımı ayrı bir konudur. Su tutucu palplanş perde, inşaat süresince kazıyı korur; yapının kalıcı su yalıtımının yerine geçmez. Bu ayrım işin başında net konuşulmalıdır.
Ekipman
Çakımda vibrasyonlu çekiçler ve ekskavatöre takılan vibro çakıcılar kullanıyoruz. Kilit sızdırmazlığı açısından profilin hatta ve düşey inmesi, ekipmanın türünden bile daha önemlidir; bu nedenle kılavuz düzene özellikle önem veriyoruz.
Hangi Projelerde Su Tutucu Perde Düşünülmeli?
Su tutucu perde yalnızca bodrum kazılarıyla sınırlı değildir. Kıyıya yakın otel ve konut projelerinde bodrum katlar, sanayi bölgelerinde gömülü tank ve kuyular, Tarsus ovasında pompa istasyonları ve dere kenarındaki köprü ayakları gibi işlerin hepsinde suyun kontrolü kazının başarısını belirler. Özellikle komşu yapılara yakın parsellerde, pompajla yeraltı suyunun düşürülmesi çevredeki binaları etkileyebileceği için perde ile suyu kazı dışında tutmak çoğu zaman daha kontrollü bir yoldur. Mersin'in kıyı mahallelerinde yürütülen kentsel dönüşüm projelerinde bu yaklaşım giderek daha sık gündeme geliyor.
Karar verirken zemin raporundaki geçirimlilik değerleri, geçirimsiz tabakanın derinliği ve kazının ne kadar süre açık kalacağı birlikte değerlendirilir. Kısa süreli ve sığ bir kazıda yalnız pompaj yeterli olabilirken, uzun süreli ve derin bir kazıda perde ile pompajın birlikte planlanması daha güvenli bir sonuç verir.
Teklif İçin Gerekli Bilgiler
Parselin konumu, zemin etüdü raporu (özellikle su seviyesi ve tabaka bilgisi), kazı derinliği, kazı çevresi uzunluğu, komşu yapıların durumu ve iş takvimi teklif için yeterlidir. Kazı iksası ile birlikte değerlendirmek için derin kazı iksası sayfamıza, Göksu deltası çevresindeki yumuşak zeminler için Silifke yazımıza bakabilirsiniz. Keşif için iletişim sayfamızdan ulaşın.
Mersin projeniz için keşif ve fiyat teklifi alın. Her gün 08:00-20:00 arasında arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Su tutucu perde pompajı tamamen ortadan kaldırır mı?
Genellikle kaldırmaz, ancak önemli ölçüde azaltır. Perde geçirimsiz bir tabakaya ulaşıyorsa pompaj ihtiyacı çok düşebilir; ulaşmıyorsa perde ve pompaj birlikte çalışır.
Mersin'de her kazıda su çıkar mı?
Hayır. Su seviyesi parselden parsele değişir. Kıyıya yakın ve alçak kesimlerde daha sık karşılaşılır; kesin bilgi zemin etüdüyle elde edilir.
Palplanş perde kalıcı su yalıtımı yerine geçer mi?
Geçmez. Palplanş inşaat süresince kazıyı korur. Bodrum perdelerinin kalıcı su yalıtımı yapı projesinde ayrıca çözülmelidir.